فصل هشتم
خانواده
خانواده اولین پایه گذار شخصیت و ارزش ها و معیار های فکری کودک و الگوی کوچکی از الگوی وسیع تر اجتماعی است
تعریف جو عاطفی خانواده
نحوه ارتباط و طرز برخورد افراد یک خانواده و شرایط عاطفی حاکم بر آن
انواع جو عاطفی خانواده
1- استبدادی
2- آزادی بی قید وشرط
3- آزادمنش (دموکراتیک)
جو استبدادی
در این جو، رشد کودکان محدود شده، حالت تسلیم پیدا می کنند و به دلیل وجود هیجان منفی و اضطراب آسیب می بینند.
جو آزادی بی قید و شرط
در این جو هرج و مرج و بی نظمی بر روابط خانواده حاکم شده و زندگی را برای افراد دشوار می سازد. اعضای این گونه خانواده ها فاقد احساس مسؤولیت می شوند.
جو عاطفی دموکراتیک
عاقلانه ترین روش زندگی در بین افراد خانواده، در این جو برقرار شده و همه به تناسب وضعیت خود در امور خانه، اظهار نظر می کنند. همچنین همکاری و تقسیم کار شیوه ای رایج است.
نتایج کمبود محبت والدین
× احساس ناایمنی
× لذت نبردن از زندگی
× خشکی و بی مهری
× بی توجهی به اصول و قوانین اخلاقی
واکنش جسمی فرزندان به بی مهری والدین
ابتلا به بیماری های روان- تنی (مانند آلرژی، تب، ناراحتی های پوستی و تنگی نفس) است.
واکنش های روانی و رفتاری فرزندان به بی مهری والدین
سرکشی، پرخاشگری، عدم احساس گناه، بدبینی، دشمن فرض کردن دیگران و اعتراض همیشگی به رفتار های دیگران و گاه حالت تسلیم
آثار محرومیت از محبت مادر
× کندی در تکلم
× کاهش بهره هوشی
× کمی فعالیت
× تعویق رشد و نمو بدنی و
سایر آثار محرومیت از محبت مادر
× اختلال عاطفی
× پرخاشگری
× اختلال حواس
× ناشایسته بار آمدن به عنوان پدر و مادر و برخی دیگر
پاسخ دهید
دلایل واکنش های سرد یا پرخاشگرانه والدین در برابر فرزندان چیست؟
فصل نهم
فضای مناسب رشد روانی
1- صداقت در خانواده
2- آموزش همکاری
3- آزادی در رشد و تجربه اندوزی
4- تشویق کودک
5- تفهیم استطاعت مالی
فضای نامناسب در خانواده
1- عدم حضور پدر در خانواده
2- خانواده پرجمعیت
3- وجود تحقیر و تبعیض
4- وجود خشونت در منزل
5- فوت و طلاق
6- بیماری جسمی یا روانی یکی از افراد خانواده و ...
فصل دهم
وظایف خانواده
خانواده در طی مراحل تکوین خود، طی مراحلی، به درجات مختلف گسترش می یابد. هریک از این مراحل همراه با تغییراتی است که می تواند سبب ایجاد بحران وفشار روانی شود.
مراحل تغییر در خانواده
1)اتحاد زن و شوهر
2) گسترش
3) پراکندگی
4) پایان
بحران های خانواده
خانواده در جریان رشد طبیعی خود، گاه با بحران هایی رو به رو می شود.
بحران های خانواده
بحران در خانواده به دو نوع واکنش منجر می شود:
1- سازگاری
2- تزلزل یافتن و از هم پاشیدگی
برخی از بحران ها خانواده
1- اعتیاد
2- از دست دادن کار
3- تولد یک کودک معلول ذهنی یا روانی
4- بیماری طولانی مدت یک عضو
5- طلاق
6- مرگ والدین
پاسخ دهید
پنج بحران دیگر را نام ببرید که ممکن است خانواده با آن مواجه گردد.
برقراری ارتباط مؤثر عامل سازگاری
سازگاری مؤثر در خانواده از طریق برقراری ارتباط باز و همیشگی ایجاد می شودو خانواده های ناسازگار، از ناتوانی در برقراری ارتباط مؤثر گله مندند.
نشانه های وجود تنش در ارتباط خانوادگی
1- وجود کودکان دارای مشکلات رفتاری
2- وجود بحث های مداوم بی نتیجه بین والدین و فرزندان
3- عدم وجود هر گونه بحث و جدل
4- امتناع خانواده از بحث در مورد پاره ای از موضوعات و
ادامه نشانه های وجود تنش در ارتباط خانوادگی
5- گذراندن به سکوت به مدت طولانی و دفن موضوع بعد از برخورد و ناسازگاری
6- احساس تهدید از جانب عوامل خارج از خود و
ادامه نشانه های وجود تنش در ارتباط خانوادگی
7- درک پنهانی از لزوم کنترل خشم (وجود اختلال های روان- تنی در اعضا)
8- عدم گوش فرا دادن اعضا به سخنان یکدیگر به هنگام بحث و
ادامه نشانه های وجود تنش در ارتباط خانوادگی
9- جنگ بر سر قدرت و به کرسی نشاندن نظر خود
10- اتخاذ هیچ نوع تصمیمی به وسیله اعضا
11- دور شدن مداوم اعضا در نتیجه اختلاف ها و
ادامه نشانه های وجود تنش در ارتباط خانوادگی
12- عدم تمرکز مکالمات بر روی یک موضوع تا حصول نتیجه
13- عدم وجود آرامش و در عوض احساس وجود آشوب و
ادامه نشانه های وجود تنش در ارتباط خانوادگی
14- عدم وجود تعامل و اشتغال با کارهای شخصی
15- عدم پذیرش مسؤولیت مبتنی بر تقسیم کار
16- وارد نشدن فرندان در تصمیم ها و
ادامه نشانه های وجود تنش در ارتباط خانوادگی
17- صرف وقت همسران با یکدیگر، دوستان و یا تفریحات خاص و اضطراب و افسردگی سایر اعضا
18- زندگی جنسی نا خشنود همسران
19- وجود تنش و سروصدا به هنگام شام یا خواب و
ادامه نشانه های وجود تنش در ارتباط خانوادگی
20- عدم وجود محبت وتماس بدنی
21- وجود بیماری های غیر قابل توضیح مانند اختلال های گوارشی در اعضا و سایر تنش ها
نظام باز ارتباطی در خانواده موفق
نظام باز ارتباطی نظامی است که در آن کلیه اعضای خانواده حق بحث در مورد هر موضوع مورد تمایل را بدون ترس از انتقام یا تنبیه دارند.
رابطه ارتباط باز با سلامت
صحبت «باز» درمورد موضوع های دشوار در خانواده به سلامتی اعضا منجر می شود. سلامتی، نشانه سازگاری مؤثر است.
مقابله مؤثر با بحران
خانواده هایی که می خواهند از پس بحران های موردمواجه برآیند باید در تطابق با شرایط سخت، انعطاف پذیر و خلاق باشند.
فرصت های رشد
خانواده های موفق، خود را با تغییرات و تحولات پیش آمده وفق می دهند و به تفاوت های فردی و ناراحتی ها، به عنوان «فرصت های رشد» می نگرند.
وجود ارتباط روشن
درک یکدیگر در محیط خانواده، مستلزم ارائه پیام روشن ازگوینده و دریافت آن توسط دیگری به همان نحو مورد نظر گوینده است.
پاسخ دهید
نام فرایندی که از طریق آن گوینده متوجه می شود که گیرنده، پیام وی را دریافت کرده است چیست؟
شیوه های های نامناسب برای
ایجاد تغییر در خانواده
1- تحقیر
2- اهانت
3- قضاوت های انتقاد آمیز
4- داوری های کلی و بدون توجه به شرایط فعلی و
ادامه شیوه های های نامناسب برای
ایجاد تغییر در خانواده
5- یاد آوری گذشته
6- خواندن ذهن طرف به جای پرسش از او
7- در میان حرف طرف دویدن
8- سکوت، عدم همکاری، کارشکنی و موارد دیگر
ویژگی های خانواده های غلبه کننده
بر فشار روانی
1- در صدد شناخت علائم کارکرد نامناسب خانواده
2- وجود شورای خانوادگی
3- فکر کردن در مورد شیوه های مقابله با احساسات
توضیح دهید
پنج مورد از علائم کارکرد نامناسب خانواده را نام برده و در مورد آن ها توضیح دهید.
